गृहनिर्माण संस्थांसाठी स्रोत मार्गदर्शकSource guide for housing societies

महाराष्ट्र गृहनिर्माण संस्था आदर्श उपविधी: अधिकृत सूची आणि नोंदणीकृत प्रत

Maharashtra housing-society model bye-laws: official list and registered copy

शासनाच्या संकेतस्थळावरील आदर्श उपविधी तुलना आणि संज्ञा समजण्यासाठी उपयोगी आहेत. पण ती PDF तुमच्या संस्थेने नोंदवलेली प्रत आहे असा पुरावा नाही.

Model bye-laws on the government website are useful for comparison and terminology. But that PDF is not proof of the version registered by your society.

अधिकृत सूची शेवटची तपासली: ५ ऑगस्ट २०२६Official listing last checked: 5 August 2026

सर्वात महत्त्वाचा फरक: संस्थेशी संबंधित निर्णयासाठी संस्थेची लागू, नोंदणीकृत प्रत वापरा आणि ती अधिनियम, नियम व नंतरच्या अधिसूचनांच्या अधीन असल्याचं लक्षात ठेवा. आदर्श प्रत स्वतःहून तुमच्या संस्थेची नोंदणीकृत प्रत होत नाही.

The most important distinction: For a society-specific decision, use the society’s applicable registered copy and remember that it operates subject to the Act, Rules, and later notifications. A model document does not by itself become your society’s registered copy.

अधिकृत महाराष्ट्र स्रोतOfficial Maharashtra source

सहकार आयुक्तांची Model Bye-Laws सूचीCommissioner for Cooperation model bye-laws list

सहकार आयुक्त आणि निबंधक, सहकारी संस्था, महाराष्ट्र राज्य यांच्या अधिकृत पानावर गृहनिर्माण संस्थांसाठी आदर्श उपविधींची सूची आहे. सूचीवरील भाषा, दस्तऐवजाचं नाव आणि उपलब्ध तारीख तपासा; थेट फाइलसोबत parent-page URL जतन करा.

The official website of the Commissioner for Cooperation and Registrar, Co-operative Societies, Maharashtra provides a model bye-laws list for housing societies. Check the language, document name, and any date shown; save the parent-page URL with the direct file.

गृहनिर्माण संस्थांचे अधिकृत आदर्श उपविधी पृष्ठ उघडा ↗Open the official housing-society model bye-laws page ↗

sahakarayukta.maharashtra.gov.inतपासले: ५ ऑगस्ट २०२६Checked: 5 August 2026

दोन वेगवेगळ्या गोष्टीTwo different documents

आदर्श प्रत विरुद्ध संस्थेची नोंदणीकृत प्रतModel document versus society’s registered copy

आदर्श उपविधीModel bye-laws

शासनाने उपलब्ध केलेला नमुना/मॉडेल. सामान्य रचना, संज्ञा आणि संभाव्य तरतुदी पाहण्यासाठी उपयुक्त.

A government-published model. Useful for understanding common structure, terminology, and possible provisions.

ते काय सिद्ध करत नाही: तुमच्या संस्थेने हीच आवृत्ती किंवा हेच बदल नोंदवले आहेत.

What it does not prove: that your society registered this exact version or these exact changes.

नोंदणीकृत उपविधीRegistered bye-laws

तुमच्या संस्थेशी संबंधित नोंदणीकृत प्रत आणि नंतर नोंदवलेले बदल. संस्थेच्या नोंदीतील पूर्ण, वाचनीय प्रत व बदलांचा पुरावा एकत्र ठेवा.

The registered copy specific to your society, together with later registered changes. Keep a complete, readable copy and evidence of changes in the society records.

शंका असल्यास: समितीची प्रत, नोंदणी शिक्का/मान्यता नोंद आणि संबंधित निबंधक कार्यालयाकडील नोंद यांची पडताळणी करा.

If authenticity is disputed: verify the committee copy, registration stamp or approval record, and the record with the relevant Registrar’s office.

तुलना checklistComparison checklist

फक्त उपविधी क्रमांक जुळवू नकाDo not compare only the bye-law number

वेगवेगळ्या आवृत्त्यांत क्रमांक बदलू शकतात किंवा मजकूर बदलून क्रमांक तसाच राहू शकतो. पूर्ण तरतूद आणि नोंदणीचा पुरावा पहा.

Numbers may change between editions, or wording may change while a number remains the same. Compare the full provision and registration evidence.

मुखपृष्ठ आणि आवृत्तीCover and editionभाषा, वर्ष/तारीख, प्रकाशक आणि संस्थेचं नाव नोंदवा.Record language, year/date, publisher, and society name.
नोंदणीची खूणRegistration markerशिक्का, मंजुरी/नोंद क्रमांक, तारीख आणि जोडपत्रं वाचनीय आहेत का?Are the stamp, approval or registration number, date, and annexures legible?
नंतरचे बदलLater changesफक्त मूळ पुस्तक नाही—नोंदवलेल्या दुरुस्त्यांची स्वतंत्र नोंद तपासा.Check a separate record of registered amendments, not only the original booklet.
संपूर्ण मजकूरFull wordingक्रमांक, heading, proviso, अपवाद आणि cross-reference तुलना करा.Compare the number, heading, provisos, exceptions, and cross-references.
वरचे कायदेGoverning lawअधिनियम, नियम किंवा नंतरची अधिसूचना प्रश्नावर परिणाम करते का ते वेगळं तपासा.Separately check whether the Act, Rules, or a later notification affects the question.

सामान्य चुकाCommon mistakes

Forward झालेली PDF अंतिम पुरावा नाहीA forwarded PDF is not final proof

WhatsAppवरील फाइलला संस्थेची प्रत मानणंTreating a WhatsApp file as the society’s copyमूळ फाइल कुठून आली आणि संस्थेची नोंदणी खूण आहे का ते तपासा.Check where the file came from and whether it carries society-specific registration evidence.
आदर्श आणि नोंदणीकृत मजकूर मिसळणंMixing model and registered wordingउद्धरणासोबत कोणता दस्तऐवज, कोणती आवृत्ती आणि कोणतं पान हे लिहा.Record the document, edition, and page with every quotation.
नंतरचा कायदेबदल न तपासणंNot checking later legal changesउपविधींसोबत लागू अधिनियम, नियम आणि अधिसूचना तपासा.Check applicable Acts, Rules, and notifications alongside the bye-laws.

पूर्ण स्रोत क्रम पाहायचा?Need the full source workflow?

अधिनियम, नियम, परिपत्रक आणि नोंदणीकृत उपविधी एका प्रश्नासाठी कसे नोंदवायचे ते मुख्य मार्गदर्शकात पहा.

See the main guide for recording the Act, Rules, circulars, and registered bye-laws for one question.

स्रोत workflow पहाSee the source workflow