समितींसाठी व्यावहारिक मार्गदर्शकA practical guide for committees

महाराष्ट्रातील सहकारी गृहनिर्माण संस्थांसाठी अधिकृत स्रोत कसे तपासावेत

How Maharashtra co-operative housing societies can check official sources

सभा, नोटीस, नोंदी, सदस्यत्व किंवा थकबाकीबाबत निर्णय घेण्याआधी कोणता स्रोत कुठे मिळतो, त्याची तारीख कशी नोंदवायची आणि आदर्श उपविधी व संस्थेचे नोंदणीकृत उपविधी यांत फरक का ठेवायचा—यासाठी ही सुरुवातीची पद्धत वापरा.

Before deciding a question about meetings, notices, records, membership, or dues, use this starting workflow to locate the right source, record its date, and distinguish model bye-laws from your society’s registered bye-laws.

अधिकृत दुवे शेवटचे तपासले: २६ जुलै २०२६Official links last checked: 26 July 2026

मर्यादा: हा सर्वसाधारण माहितीचा मार्गदर्शक आहे; कायदेशीर सल्ला नाही. स्रोत, दुरुस्त्या आणि अधिसूचना बदलू शकतात. तुमच्या संस्थेची नोंदणीकृत कागदपत्रं आणि लागू तारीख पडताळा. गंभीर, वादग्रस्त किंवा परिस्थितीनुसार बदलणाऱ्या प्रश्नासाठी संबंधित निबंधक कार्यालय किंवा सनद असलेल्या वकिलाकडून सल्ला घ्या.

Limits: This is a general-information guide, not legal advice. Sources, amendments, and notifications can change. Verify your society’s registered documents and the applicable date. For a serious, disputed, or fact-dependent matter, consult the relevant Registrar’s office or an enrolled advocate.

स्रोतांचा क्रमSource hierarchy

एकाच PDFवर थांबू नकाDo not stop at one PDF

प्रश्नाच्या तारखेला लागू असलेला मजकूर शोधताना या स्रोतांचा एकत्र विचार करा. यादीतील क्रम हा कायदेशीर प्राधान्यक्रमाचा दावा नाही; तो समितीसाठी तपासणीचा व्यावहारिक क्रम आहे.

Consider these sources together when finding the text applicable on the relevant date. This sequence is a practical checking order for committees, not a claim about legal precedence.

महाराष्ट्र सहकारी संस्था अधिनियम आणि दुरुस्त्याMaharashtra Co-operative Societies Act and amendmentsअधिकृत यादीत उपलब्ध आवृत्ती आणि नंतरच्या दुरुस्त्या, लागू तारीख व प्रश्नाची तारीख नोंदवा.Record the version on the official list, later amendments, effective date, and the date relevant to your question.
महाराष्ट्र सहकारी संस्था नियम आणि विषयानुसार अधिसूचनाMaharashtra Co-operative Societies Rules and topic-specific notificationsमुख्य नियमांसोबत गृहनिर्माण विषयातील नंतरची अधिसूचना किंवा नियमबदल आहे का ते तपासा.Check whether a later housing notification or rule change must be read with the main Rules.
तुमच्या संस्थेचे नोंदणीकृत उपविधीYour society’s registered bye-lawsसमितीकडे असलेली लागू, नोंदणीकृत प्रत वापरा. शासन संकेतस्थळावरील आदर्श उपविधी ही तीच प्रत आहे असं गृहीत धरू नका.Use the applicable registered copy held by the society. Do not assume a model document on the government site is your registered copy.
शासन निर्णय, परिपत्रके आणि अधिसूचनाGovernment resolutions, circulars, and notificationsविषय, जारी करणारे प्राधिकरण, प्रकाशन तारीख आणि लागू होण्याची तारीख नोंदवा.Record the subject, issuing authority, publication date, and effective date.
प्रकरणाशी संबंधित आदेश आणि व्यावसायिक सल्लाMatter-specific orders and professional adviceनिबंधकाची नोटीस किंवा आदेश असल्यास त्याचा अचूक मजकूर आणि मुदत आधी वाचा; गरजेनुसार वकील किंवा संबंधित कार्यालयाकडे जा.If a Registrar notice or order exists, read its exact text and deadline first; escalate to an advocate or the relevant office when needed.

महाराष्ट्र शासनाचे दुवेOfficial Maharashtra links

चार उपयोगी सुरुवातीचे स्रोतFour useful official starting points

खालील दुवे सहकार आयुक्त आणि निबंधक, सहकारी संस्था, महाराष्ट्र राज्य यांच्या अधिकृत संकेतस्थळावर आहेत. थेट PDF जतन करण्यासोबत त्याची मूळ सूचीही नोंदवा—नंतर नवीन आवृत्ती शोधणं सोपं जातं.

These links are on the official website of the Commissioner for Cooperation and Registrar, Co-operative Societies, Maharashtra. When saving a PDF, also record its parent listing so that a later version is easier to find.

कायदे आणि नियम

Acts and Rules

२६ जुलै २०२६ रोजी तपासलेल्या सूचीमध्ये महाराष्ट्र सहकारी संस्था अधिनियम, १९६० ची मराठी व इंग्रजी आवृत्ती, महाराष्ट्र सहकारी संस्था नियम, १९६१ आणि नंतरच्या काही दुरुस्ती/गृहनिर्माण अधिसूचनांचे दुवे दिसतात.

When checked on 26 July 2026, this list linked Marathi and English editions of the Maharashtra Co-operative Societies Act, 1960, the Maharashtra Co-operative Societies Rules, 1961, and some later amendment/housing notifications.

कशासाठी: मुख्य अधिनियम, नियम आणि सूचीतील नंतरची कागदपत्रं शोधण्याची सुरुवात.

Use it for: starting a search for the main Act, Rules, and later documents listed there.

अधिकृत कायदे आणि नियम सूची उघडा ↗Open the official Acts and Rules list ↗ sahakarayukta.maharashtra.gov.in

गृहनिर्माण संस्थांचे आदर्श उपविधी

Model bye-laws for housing societies

अधिकृत सूचीमध्ये गृहनिर्माण संस्थांसाठी मराठी व इंग्रजी आदर्श उपविधींचे दुवे आहेत. सूचीतील दस्तऐवजाची तारीख/नाव तपासा आणि तुमच्या संस्थेच्या नोंदणीकृत प्रतीशी फरक नोंदवा.

The official list links Marathi and English model bye-laws for housing societies. Check the listed document’s date/name and record differences from your society’s registered copy.

कशासाठी: रचना आणि संज्ञांची तुलना. कशासाठी नाही: संस्थेची नोंदणीकृत प्रत असल्याचा पुरावा.

Use it for: comparing structure and terms. Not for: proving what your society registered.

अधिकृत आदर्श उपविधी सूची उघडा ↗Open the official model bye-laws list ↗ sahakarayukta.maharashtra.gov.in

शासन निर्णय, परिपत्रके आणि अधिसूचना

Government resolutions, circulars, and notifications

या अधिकृत सूचीमध्ये “गृहनिर्माण” हा विषय निवडून संबंधित नोंदी शोधता येतात. शीर्षक पुरेसं मानू नका; जोडलेलं कागदपत्र, तारीख आणि जारी करणारे प्राधिकरण वाचा.

This official list provides a “Housing” category for finding relevant entries. Do not rely on a title alone; read the attached document, date, and issuing authority.

कशासाठी: मुख्य अधिनियम/नियमांनंतरची विषयानुसार अधिकृत कागदपत्रं तपासण्यासाठी.

Use it for: checking later topic-specific official documents alongside the main Act and Rules.

अधिकृत परिपत्रक सूची उघडा ↗Open the official circulars list ↗ sahakarayukta.maharashtra.gov.in

गृहनिर्माण माहिती यंत्रणा

Housing Information System

या अधिकृत पानावर विभागनिहाय दुवे आणि “गृहनिर्माण पुस्तिका”चा दुवा दिलेला आहे. पुस्तिका ही सहाय्यक सामग्री म्हणून वापरा; लागू कायदा, नियम, अधिसूचना आणि नोंदणीकृत उपविधींची जागा म्हणून नाही.

This official page provides division-labelled links and a “Housing Manual” link. Treat a manual as supporting material, not as a substitute for the applicable Act, Rules, notifications, and registered bye-laws.

कशासाठी: अधिकृत गृहनिर्माण माहिती आणि विभागनिहाय उपलब्ध दुव्यांची सुरुवात.

Use it for: starting from official housing information and the division-labelled links provided there.

गृहनिर्माण माहिती यंत्रणा उघडा ↗Open the Housing Information System ↗ sahakarayukta.maharashtra.gov.in

दहा मिनिटांची सुरुवातA ten-minute start

प्रत्येक प्रश्नासाठी स्रोत नोंद तयार कराCreate a source note for every question

नोंदीत काय लिहायचं

What to put in the note

प्रश्न एका वाक्यात आणि संबंधित घटनेची तारीख.The question in one sentence and the relevant event date.
संस्थेकडील नोंदणीकृत उपविधींच्या प्रतीवरील तारीख/आवृत्ती.The date/version shown on the society’s registered bye-laws copy.
प्रत्येक अधिकृत स्रोताचं शीर्षक, URL, जारी/प्रभावी तारीख आणि पाहिल्याची तारीख.Each official source’s title, URL, issue/effective date, and access date.
संबंधित कलम/नियम/उपविधीचा अचूक क्रमांक—स्रोत उघडून पडताळल्यानंतरच.The exact section/rule/bye-law number—only after verifying it in the source.
काय स्पष्ट आहे, काय अजून तपासायचं आहे आणि कोणाकडे विचारायचं.What is clear, what remains to verify, and who should be consulted.

कशावर एकट्याने अवलंबून राहू नका

What not to rely on by itself

शोध निकालातील छोटा मजकूर किंवा AIने स्रोत न दाखवता दिलेलं उत्तर.A search-result snippet or an AI answer without a source.
WhatsAppवर आलेली, मूळ अधिकृत पानाचा दुवा नसलेली PDF.A PDF forwarded on WhatsApp without its official parent-page link.
आदर्श उपविधी म्हणजेच संस्थेचे नोंदणीकृत उपविधी असा अंदाज.The assumption that model bye-laws equal the society’s registered bye-laws.
आज दिसणारी आवृत्ती प्रश्नाच्या जुन्या तारखेलाही लागू होती असा अंदाज.The assumption that today’s version also applied on an earlier relevant date.
मुदत किंवा गंभीर परिणाम असलेल्या नोटिशीवर व्यावसायिक सल्ल्याशिवाय निर्णय.A decision on a deadline-bound or high-consequence notice without professional advice.

विषयानुसार सुरुवातStart by topic

समितीचा प्रश्न आणि पहिली कागदपत्रंCommittee topic and first documents

विषयTopic	संस्थेकडील नोंदीSociety-held records	अधिकृत तपासणीची सुरुवातOfficial-source starting point
सभा आणि ठरावMeetings and resolutions	नोंदणीकृत उपविधी, मागील नोटीस/अजेंडा/इतिवृत्त, समितीचा ठरावRegistered bye-laws, prior notice/agenda/minutes, committee resolution	अधिनियम व नियम सूची; नंतर गृहनिर्माण परिपत्रकेActs and Rules list; then housing circulars
सदस्य किंवा नोंदीMembers or records	सदस्य नोंद, अर्ज/पत्रव्यवहार, संबंधित ठराव, नोंदणीकृत उपविधीMember record, application/correspondence, relevant resolution, registered bye-laws	अधिनियम व नियम सूची; विषयानुसार अधिकृत कागदपत्रंActs and Rules list; topic-specific official documents
थकबाकी किंवा नोटीसDues or a notice	दिनांकवार खाते/मागणी नोंद, व्याजाबाबतचा आधार, पाठवण्याचा पुरावाDated ledger/demand record, basis for interest, proof of dispatch	अधिनियम/नियम/लागू परिपत्रके आणि आलेल्या नोटिशीचा अचूक मजकूरAct/Rules/applicable circulars and the exact incoming notice text

स्रोत सापडला? आता लागू आवृत्ती पडताळा.Found a source? Now verify the applicable version.

सहकार मित्रचा विकासाधीन उद्देश हाच स्रोत-तपासणीचा क्रम अधिक सोपा करणं आहे. उत्पादन अजून उपलब्ध नाही; संशोधन आणि संभाव्य प्रायोगिक वापराच्या अपडेटसाठी प्रतीक्षा यादीत रस नोंदवू शकता.

Sahakar Mitra’s in-development aim is to make this source-checking workflow easier. The product is not live; you can register interest for research and possible pilot updates.

प्रतीक्षा यादीत सामील व्हाJoin the waitlist